جنگوصلح در سبد خرید دیجیتال
در یکچشم برهمزدن، دوازده روز جنگ کافی بود تا شیوه خرید میلیون ها ایرانی به طور کامل دگرگون شود. گزارش تازه دیجی کالا با عنوان «جنگ ۱۲ روزه» که در کنار گزارش سال این مجموعه منتشر شده است، تصویری روشن از این تغییر ارائه می دهد؛ روایتی که از روزهای پرالتهاب جست وجوی اقلام بقا آغاز شد و با پایان بحران، به بازگشت مردم به ترندهای جهانی و کالاهای سرگرمی ختم شد.
این داده ها نه فقط بازتابی از عملکرد بزرگ ترین پلتفرم تجارت الکترونیک کشور، بلکه آینه ای از وضعیت روانی جامعه در مواجهه با بحران و بازگشت سریع آن به زندگی عادی است.
فصل اول: روزهای بحران و آمادگی ( ۲۴ خرداد - ۵ تیر)
در روزهای نخست جنگ، اضطراب و نگرانی در سبد خرید کاربران دیجی کالا به وضوح دیده می شد. تمرکز مردم روی کالاهایی بود که برای بقا و مواجهه با شرایط غیرمنتظره ضروری به نظر می رسید.
شارژر خورشیدی با جهش حیرت انگیز ۱۲۴۵ درصدی، صدرنشین جست وجوها شد؛ نشانه ای از ترس گسترده نسبت به قطعی برق.
اقلام خوراکی ماندگار مانند کنسرو (۹۶۹ درصد)، نان خشک (۸۵۵ درصد) و برنج پاکستانی (۶۸۱ درصد) در صدر توجه بودند؛ اجزای اصلی «کوله شرایط اضطراری».
در حوزه تجهیزات و سلامت، رشد جست وجو برای پاوربانک خورشیدی (۷۵۴ درصد)، کیف کمک های اولیه (۶۵۳ درصد) و نوار تست قند خون (۶۴ درصد) حکایت از دغدغه تأمین نیازهای پزشکی داشت.
در فروش نیز بازتاب این ترس ها کاملاً مشهود بود:
نوار تست قند خون با رشد ۲۹۶ درصدی به پرفروش ترین کالای سلامت بدل شد.
کیف پول سخت افزاری با جهش ۲۱۸ درصدی در صدر فروش کالاهای دیجیتال قرار گرفت؛ اقدامی برای حفظ سرمایه های رمزارزی در روزهای نااطمینانی.
در سوپرمارکت آنلاین، فروش کنسروها و برنج خارجی جهش قابلتوجهی داشت.
فصل دوم: بازگشت به زندگی ( ۶ تیر - ۲۴ تیر)
با پایان جنگ، اولویت ها بهسرعت تغییر کردند. همان جامعه ای که چند روز پیش درگیر ذخیره مواد غذایی و اقلام اضطراری بود، ناگهان به دنبال بازگشت به زندگی عادی و سرگرمی شد.
عروسک لبوبو با رشد خیره کننده ۳۲۰۰ درصدی، به پرجست وجوترین کالا در دیجی کالا تبدیل شد؛ نمادی از چرخش ناگهانی ذهنیت مردم از «بقا» به «تفریح».
کنسول های بازی با رشد ۸۵۲ درصدی و پس از آن دسته های بازی (۱۰۲ درصد) و بازی های کنسول (۹۳ درصد)، صدرنشین فروش در بخش دیجیتال شدند.
در گروه کالاهای کاربردی، بازدید لپ تاپ ها (۳۰ درصد) و ساعت های هوشمند (۲۲ درصد) افزایش یافت؛ نشانه ای از بازگشت آرام به روال زندگی روزمره.
همزمان، فروش کالاهای بحران محور مانند مودم ADSL و کیف پول سخت افزاری، با سقوط چشمگیر روبه رو شد.
فراتر از داده ها؛ آینه ای از جامعه
این گزارش نشان می دهد که در لحظه های بحران، هرم نیازهای مردم بهسرعت بهقاعده خود بازمی گردد؛ بقا و امنیت در صدر قرار می گیرند و همه اولویت های دیگر به حاشیه می روند. اما بهمحض بازگشت آرامش، جامعه میل شدیدی به جبران روزهای سخت و بازسازی روحیه خود از طریق خرید کالاهای سرگرمی و ترندهای جهانی پیدا می کند.
برای کسب وکارها، این داده ها یک هشدار و درعینحال یک فرصت هستند. هشدار از این منظر که در شرایط بحران، بازار می تواند ظرف چند ساعت دگرگون شود و فرصت، چرا که انعطاف پذیری و آمادگی برای پاسخ به چنین تغییراتی، کلید بقا و موفقیت در دنیای ناپایدار امروز است.