رشد چشمگیر شبکه فروشگاههای افق کوروش و پیشی گرفتن از رقبا، نشان میدهد چگونه مقیاس عملیاتی به موتور اصلی تصاحب سهم بازار تبدیل شده است.
رشد تهاجمی در صنعت خردهفروشی تنها به معنای افزایش تعداد فروشگاهها یا بالا رفتن رقم فروش نیست؛ بلکه به توانایی یک بازیگر برای تبدیل مقیاس عملیاتی به مزیت رقابتی پایدار مربوط میشود.
دادههای عملکردی شرکت فروشگاههای زنجیرهای افق کوروش تصویری از مدلی را نشان میدهد که رشد کمی را به موتور تحلیلپذیر زنجیره تامین، دادههای رفتاری مشتری و اقتصاد مقیاس پیوند میزند.
از دل این پیوند، الگویی شکل گرفته که میکوشد همزمان با کاهش قدرت خرید جامعه و افت جذابیت فرانچایز در بازار، مسیر توسعه را حفظ کند و فاصله خود با رقبا را نهتنها نگه دارد بلکه عمیقتر کند.
مقیاس بهعنوان مزیت ساختاری
بازار خردهفروشی زمانی کارآمد عمل میکند که شبکه توزیع بتواند فاصله میان تولید و مصرف را با کمترین اصطکاک اقتصادی پر کند.
در چنین فضایی، مقیاس عملیاتی تبدیل به یک دارایی استراتژیک میشود. افق کوروش با ۵۰۸۱ شعبه در سراسر کشور ساختاری ایجاد کرده که فاصله آن با نزدیکترین رقیب بهطرز چشمگیری زیاد است.
بازیگری که در رتبه دوم قرار دارد ۱۲۳۲ شعبه دارد؛ یعنی تنها حدود ۲۴ درصد از شبکه فروشگاههای این شرکت.
چنین فاصلهای بیانگر شکلی از تمرکز در مقیاس است که بهسادگی قابلِ «تقلید» نیست و برای رقبا نیازمند سالها سرمایهگذاری و توسعه لجستیکی خواهد بود.
این شکاف عددی در عمل به شکاف قدرت چانهزنی در زنجیره تامین تبدیل میشود. شبکهای با بیش از پنج هزار شعبه امکان سفارشگذاری متمرکز در حجمهای بسیار بالا را ایجاد میکند و همین ویژگی حاشیه خرید پایینتر و تخفیفپذیری بیشتر را ممکن میسازد.
زمانی که بازار با کاهش قدرت خرید مصرفکنندگان مواجه است، همین قدرت تخفیف تبدیل به مهمترین ابزار جذب تقاضا میشود.
در چنین الگویی، رشد شبکه فروشگاهها نه یک نمایش توسعهَ، بخشی از سازوکار اقتصادی برای پایین نگه داشتن قیمت نهایی سبد مصرفی محسوب میشود.
جهش فروش در منطق رشد تهاجمی
تحلیل دادههای فروش نشان میدهد موتور رشد شرکت تنها بر افزایش شعب متکی نیست بلکه بر افزایش گردش کالا نیز تکیه دارد.
طی ۹ ماهه منتهی به پایان آذر ۱۴۰۴ بیش از ۲ میلیارد و ۳ میلیون واحد کالا از میان حدود ۱۰ هزار و ۳۰۰ قلم محصول به فروش رسیده و ارزش فروش به ۱۳۴ هزار و ۱۹۵ میلیارد تومان رسیده است.
برآورد سه ماه پایانی همان سال رقمی در حدود ۷۷ هزار و ۵۳۵ میلیارد تومان را نشان میدهد که مجموع فروش سالانه را به بیش از ۲۱۱ هزار میلیارد تومان میرساند.
برآورد فروش سال ۱۴۰۵ به حدود ۳۲۳ هزار و ۷۶۶ میلیارد تومان میرسد. فاصله میان این دو سطح فروش حدود ۱۱۲ هزار و ۷۶۶ میلیارد تومان است که رشدی نزدیک به ۵۳ درصد را نشان میدهد.
چنین نرخ رشدی در صنعتی که حاشیه سود آن بهشدت وابسته به گردش سریع کالا و مدیریت هزینههای عملیاتی است، نشان میدهد استراتژی رشد تهاجمی تنها بر افزایش تقاضا تکیه ندارد.
بر این پایه، افزایش بهرهوری زنجیره توزیع، یک رکن اساسی در زمینه مدیریت، جذب و نگهداشت تقاضا است. در واقع حجم عظیم فروش امکان میدهد هزینههای لجستیکی، انبارداری و توزیع در مقیاس بزرگ سرشکن شود و همین سرشکن شدن هزینهها، رشد فروش را از یک افزایش ساده درآمد به «مزیت رقابتی» تبدیل میکند.
ستون پنهان رقابت: زنجیره تامین دادهمحور
بخش مهمی از قدرت رقابتی شرکت در فضایی قرار دارد که برای مشتری قابل مشاهده نیست. سفارشگذاری متمرکز کالا، سیستمهای برنامهریزی منابع سازمانی و مکانیزمهای خودکار مدیریت موجودی، شبکهای از دادههای عملیاتی ایجاد کردهاند که رفتار مصرفکننده را به تصمیمهای خرید و توزیع پیوند میدهد.
این شبکه دادهای موجب میشود موجودی فروشگاهها با الگوی واقعی مصرف خانوار هماهنگ شود و از «خوابِ سرمایه» در انبار جلوگیری شود.
همافزایی با تولیدکنندگان بزرگ نیز بعد دیگری از همین سازوکار است. دسترسی به شبکه تولیدی گسترده و امکان خرید مستقیم از تولیدکنندگان، حلقه واسطهها را کوتاهتر میکند و هزینه نهایی کالا را کاهش میدهد.
چنین مدلی در عمل یک اکوسیستم توزیع ایجاد میکند که در آن تولید، لجستیک و خردهفروشی در یک زنجیره منسجم قرار میگیرند. نتیجه این همگرایی، عرضه کالا با «قیمت رقابتی» در بازاری است که مصرفکنندگان بهشدت نسبت به قیمت حساس شدهاند.
فرانچایز، تابآوری و آینده بازار
شبکه فرانچایز یکی از ابزارهای مهم توسعه جغرافیایی این شرکت محسوب میشود. تا پایان آذر ۱۴۰۴ تعداد فروشگاههای فرانچایزی افق کوروش به ۲۸۷۹ واحد رسیده است؛ رقمی که نشان میدهد بیش از نیمی از شبکه فروش از طریق مشارکت کارآفرینان محلی شکل گرفته است.
این مدل توسعه دو کارکرد همزمان دارد: از یک سو سرعت گسترش شبکه را بالا میبرد و از سوی دیگر بخشی از ریسک سرمایهگذاری را میان بازیگران محلی توزیع میکند.
با وجود کاهش جذابیت فرانچایز در فضای اقتصادی ناپایدار، مجموعهای از مشوقها مانند تسهیلات تجهیز فروشگاه، ارسال کالا بدون نیاز به سرمایه در گردش و پشتیبانی عملیاتی، این مدل را همچنان فعال نگه داشته است.
در سطح کلانتر، چنین رویکردی به افزایش تابآوری شبکه توزیع نیز کمک میکند؛ زیرا پراکندگی جغرافیایی فروشگاهها و انعطاف عملیاتی آنها امکان تداوم خدمترسانی حتی در شرایط اختلال در زنجیره تأمین یا نوسانات اجتماعی را فراهم میکند.
جمعبندی این روندها نشان میدهد رشد تهاجمی افق کوروش نه نتیجه یک عامل منفرد بلکه حاصل همافزایی چند متغیر کلیدی است: مقیاس بسیار بزرگ شبکه فروش، مدیریت دادهمحور زنجیره تامین، قدرت چانهزنی در خرید کالا و مدل توسعه فرانچایزی که امکان گسترش سریع جغرافیایی را فراهم کرده است.
ترکیب این عوامل ساختاری موجب شده جایگاه این شرکت در بازار خردهفروشی کشور بهجای آنکه تنها نتیجه توسعه گذشته باشد، به سکویی برای تثبیت برتری در آینده تبدیل شود.
منبع: تیتر ۲۰
.jpg)
